Czaga – co to jest i dlaczego fascynuje naukowców od dekad?
HUBA BRZOZOWA · INONOTUS OBLIQUUS
Jest czarna jak węgiel, a w środku złocisto-brązowa, twarda jak drewno i wygląda jak narośl którą ktoś zapomniał usunąć z brzozy. Trudno uwierzyć że to właśnie ona — niepozorna, szorstka, pozbawiona jakiejkolwiek wizualnej elegancji — jest jednym z najbardziej badanych organizmów w świecie naturalnych suplementów. A jednak.
Czaga od stuleci obecna w syberyjskiej tradycji zielarskiej dziś trafia pod lupę naukowców na całym świecie. Nie dlatego że jest modna — ale dlatego że jej skład chemiczny jest wyjątkowo złożony i interesujący. Czym dokładnie jest, jak działa i czy warto włączyć ją do swojej codziennej rutyny?
Czym jest chaga?
Czaga (Inonotus obliquus) to pasożytniczy grzyb z grupy podstawczaków, należący do rodziny szczeciniakowatych. Rośnie niemal wyłącznie na żywych brzozach w zimnych klimatach strefy borealnej: na Syberii, w Skandynawii, Kanadzie i północnej Japonii.
To co widzimy na pniu brzozy i co nazywamy „czagą” to sklerocjum — twarda, czarna narośl o rdzawobrązowym wnętrzu. Jej powierzchnia jest spękana i nieregularna, barwy czarnej od melanin które czaga syntetyzuje w ogromnych ilościach.
Czaga rośnie powoli — pełnowartościowa narośl potrzebuje 10 do 20 lat. Właśnie dlatego jakość surowca i jego pochodzenie mają tak ogromne znaczenie.
Skąd pochodzi nasza czaga?
Chaga z chagahuba.pl pochodzi z lasów zachodniej Syberii — czystych ekologicznie, z dala od przemysłu i uprzemysłowionego rolnictwa.
Pozyskiwanie odbywa się ręcznie, w zimnych miesiącach roku — gdy stężenie aktywnych związków jest najwyższe. Odpowiednio przygotowany, suszony w kontrolowanej temperaturze, surowiec trafia do Polski gdzie jest konfekcjonowany: mielony lub rozdrabniany i pakowany.
Chaga w tradycji syberyjskiej
Historia stosowania czagi sięga co najmniej XII wieku. Stosowana przez ludy Khanty i Selkupów z zachodniej Syberii jako codzienny napar wzmacniający odporność.
W 1968 roku noblista Aleksander Sołżenicyn opisał stosowanie czagi przez syberyjskich chłopów w powieści „Oddział chorych na raka”. Książka zapoczątkowała falę zainteresowania tym grzybem wśród badaczy na Zachodzie.
Skład chemiczny czagi
Beta-glukany
Polisacharydy badane pod kątem modulacji odporności — działają jako modulatory, pomagając jej funkcjonować sprawniej, nie „wzmacniając” jej ponad normę.
Melaniny
Odpowiadają za czarną barwę i ekstremalnie wysoką aktywność antyoksydacyjną. Wskaźnik ORAC: 52 000–500 000 j./100g (acai: ok. 18 000).
Kwas betulinowy
Unikalny związek przejęty z brzozy — nie występuje w innych grzybach funkcjonalnych. Przedmiot intensywnych badań naukowych.
Triterpeny
Inotodiol, kwas lanosterolu — związki specyficzne dla Inonotus obliquus.
Prowitamina D2
Ergosterol przekształca się w witaminę D pod wpływem UV.
Właściwości czagi — co mówi nauka?
Aktywność antyoksydacyjna
NAJLEPIEJ UDOKUMENTOWANA
Jedna z najwyższych aktywności antyoksydacyjnych spośród znanych organizmów naturalnych. Wielokrotnie potwierdzona w badaniach in vitro.
Modulacja odporności
DOBRZE UDOKUMENTOWANA
Polisacharydy czagi aktywują makrofagi i komórki NK w badaniach in vitro i na modelach zwierzęcych. Badania kliniczne na ludziach — ograniczone.
Właściwości przeciwzapalne
OBIECUJĄCE
Kilka badań wykazało hamowanie prozapalnych cytokin przez ekstrakty z czagi.
Badania onkologiczne
TYLKO LABORATORYJNE
Liczne badania in vitro wykazały cytotoksyczność wobec linii komórek nowotworowych. Żadne kontrolowane badanie kliniczne nie potwierdziło skuteczności czagi w leczeniu nowotworów u ludzi. Czaga nie jest lekiem onkologicznym.
Jak stosować czagę?
1–2 łyżeczki (2–4 g) · woda 80–90°C · 10–15 minut · przecedź.
1–2 łyżeczki (3–5 g) · woda 80–90°C · 15–20 minut · przecedź dokładnie.
10–15 g · woda max 70°C (nie gotować) · 2–4 godziny na małym ogniu · odcedź. Ten sam kawałek parzy się 3–5 razy.
Dawkowanie: 2–4 g suchego surowca dziennie (1–2 łyżeczki mielonej).
Przeciwwskazania i środki ostrożności
Najczęściej zadawane pytania
Sprawdź dostępną czagę
Ostatnia aktualizacja: lipiec 20206. Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani rekomendacji terapeutycznej. W przypadku chorób i przyjmowania leków skonsultuj się z lekarzem przed zastosowaniem suplementów diety.